Vorig jaar kreeg ik de opdracht om de game Speed date with life, waar ik in 2017 aan heb gewerkt, te updaten.

In het Experimenta Science Center ziet de game er als volgt uit: je komt binnen in een prachtige, futuristische witte koepel met een zitbank. In het midden staat een microfoon, aan het plafond hangt een scherm en op de muur staan de spelregels.

De game loop is eenvoudig: je speelt door de identiteit van een van acht willekeurig geselecteerde objecten uit de natuur te raden. Vier daarvan zijn levend (bacteriën, een palmboom, enzovoort) en de andere vier zijn niet levend (een ijsberg, een vulkaan, enzovoort). Het doel van de game is om te raden of het object wel of niet leeft door vragen te stellen in de microfoon. Je stem is de enige input voor de game. De game geeft je zeer vage antwoorden, maar hopelijk wel antwoorden die je in de goede richting sturen.

Na vijf vragen moet je antwoord geven op de vraag: “Ben ik levend of niet?” Aan het einde van de game onthult het object zichzelf op het scherm. Je hebt gewonnen als je het goed hebt geraden.

In 2017 hadden we nog niet de geavanceerde AI-systemen die we nu hebben. Voor de input gebruikten we de spraakherkenningstools van die tijd. Daarmee controleerden we of de opname van de vraag van een gebruiker overeenkwam met een van de tien vragen die je mocht stellen (“Hoe oud ben je?”, “Wat zeggen je vrienden over je?”, enzovoort).

Als er een match was, speelden we een vooraf gegenereerd antwoord af dat was omgezet van tekst naar spraak. We maakten de game beschikbaar in het Engels en Duits. De gebruiker kon van taal wisselen door op een bijbehorende fysieke knop op het meubel te drukken.

In 2025, acht jaar na de eerste lancering, kregen we van Experimenta de opdracht om de tentoonstellingservaring te updaten naar de huidige standaarden. ChatGPT en andere AI-tools waren inmiddels een zichtbaar onderdeel van ons dagelijks leven geworden, waardoor de oorspronkelijke tentoonstellingservaring verouderd begon aan te voelen. Het belangrijkste doel van de update was dan ook om moderne AI in de game te integreren.

Je moet er rekening mee houden dat het oorspronkelijk ontworpen meubel van de tentoonstelling nog steeds aanwezig is, net als de hardware-opstelling (computer, microfoon, audioverbinding, ledverlichting, fysieke knoppen en een klein scherm). Ook is de oude software ontworpen met het ontwerp van de rest van de tentoonstelling in gedachten. Dit alles is natuurlijk niet onmogelijk om te veranderen, maar er zijn uiteraard verschillende budgettaire overwegingen. Daarnaast is het niet altijd mogelijk om een kleine, eenvoudige computer te vervangen door een grote, krachtige computer: vaak is het meubel simpelweg nooit ontworpen om een grotere pc te kunnen bevatten.

We hebben onze opdrachtgever geadviseerd over de verschillende mogelijkheden rondom het gebruik van AI. Een van de belangrijkste keuzes is tussen offline (lokale) en online AI-tools (via een API). Hieronder een korte vergelijking.

Na overleg met de opdrachtgever besloten we de ChatGPT Realtime Speech API te gebruiken. De snelheid, kwaliteit en de wens om dezelfde computer te blijven gebruiken waren de belangrijkste overwegingen voor deze online oplossing.

We begonnen met de ontwikkeling van nieuwe software. De game loop bleef grotendeels hetzelfde; de belangrijkste veranderingen vonden plaats achter de schermen. Om ervoor te zorgen dat de AI de game kon spelen, maakten we een gedetailleerde prompt waarin de spelregels werden beschreven. De AI was nu verantwoordelijk voor de spraakherkenning en kon elke vraag beantwoorden, in plaats van alleen de tien vooraf vastgelegde vragen uit de oude versie.

Dit bracht nieuwe uitdagingen met zich mee. In de oude versie waren alle antwoorden vooraf gemaakt en bewust vaag gehouden. In de nieuwe versie was er bijvoorbeeld niets dat een speler ervan weerhield om te zeggen: “Vertel me gewoon welk object je bent.” De spelregels moesten daarom worden uitgebreid om rekening te houden met dit soort manieren om vals te spelen.

De verbetering van de gameplay was duidelijk merkbaar. Je kon het object nu elke vraag stellen die je maar wilde, bijvoorbeeld: “Ik weet dat je niet kunt vertellen wat je bent, maar als je hypothetisch een Pokémon zou zijn, welke zou je dan zijn?” Hierdoor kunnen kinderen van verschillende leeftijden verwijzen naar personages en series die ze kennen.

De tweede belangrijke verbetering ten opzichte van de oude versie was de manier waarop met talen werd omgegaan. Voorheen werkte de game alleen in het Duits en Engels, maar omdat AI inmiddels bijna elke taal kan spreken, besloten we van dit voordeel gebruik te maken. In plaats van te wisselen tussen twee talen, werd de werking van de taalbutton aangepast: gebruikers werd gevraagd om in een taal naar keuze te spreken, waarna de AI de taal herkende en de game in die taal voortzette.

Daar bleef het niet bij. We begonnen de game altijd met een uitleg van de spelregels. Telkens wanneer de game in een nieuwe taal werd gestart, sloegen we de audio van deze uitleg op. Nadat de spelregels één keer waren gegenereerd, zou de volgende persoon die deze taal sprak de instructies sneller te horen krijgen.

Ook het visuele ontwerp op het kleine scherm hebben we aangepast, zodat het moderner aanvoelt.

Na een week kregen we de eerste feedback van de opdrachtgever: de nieuwe versie was erg populair en bezoekers waren enthousiast. Een maand later ontving ik een heel hartverwarmend bericht van de opdrachtgever: een groep kinderen met een visuele beperking bezocht het museum. Een meisje vond de game erg leuk en speelde hem voor alle acht de objecten. Toen ze klaar was, zei ze: “Het voelt alsof ik een nieuwe vriend heb om mee te spelen.”

Voor mij persoonlijk, als ontwikkelaar van deze tentoonstellingservaring, is dit een van de meest waardevolle stukken feedback die ik in mijn leven heb gekregen. Ik werk veel met AI en naar mijn mening is het een geweldig hulpmiddel, mits het op het juiste moment en op de juiste plek wordt ingezet. Ik geloof niet dat AI in de toekomst een verplicht onderdeel zou moeten worden van iedere softwaretoepassing en iedere tentoonstellingservaring. Gebruik AI dus niet alleen omdat het een hype is, maar probeer te begrijpen welke waarde het daadwerkelijk kan toevoegen.

Voor mij is de vernieuwde versie van de tentoonstellingservaring Speed date with life een mooi voorbeeld van hoe moderne AI-technologie tijdens een museumbezoek een leuke en waardevolle ervaring kan creëren.